محمد بن أبي بكر الزهري الغرناطي ( مترجم : حسين قره چانلو )
66
كتاب الجغرافية ( فارسى )
فراوان است و عود اين كوه بر خلاف عود چين و هند مىباشد زيرا هر عود ترو تازه ، ريشهاى در زمين است ولى اين عود به شكل ميوههايى بزرگ در روى زمين قراردارد و داراى صمغ فراوانى است كه منافع و فوايد زيادى دارد . مردم به آن كوه دسترسى ندارند ، زيرا آن كوهى منفرد و بلند است كه كسى نمىتواند بر آن بالا رود . با اين وجود شخصى چارهاى انديشيد و از آن بالا رفت و از آن عود و صمغ جمع آورى كرد . اين شخص همان كسى بود كه در آن دهليز فرورفت تا به وادى ياقوت كه ذكرش در كشور چين گذشت ، رسيد . سپس خداوند او را از آنجا نجات داد ، بنا به شرح و وصفى كه مؤلّف كتاب الفرج بعد الشّدة « 1 » در ضمن حكايتى طولانى ايراد كرده است . ما آن را خلاصه كردهايم و قسمتهايى از آن را به خواست خداوند بيان مىكنيم . و آن حكايت چنين است كه مردى از مردم عراق به جزيرهء كولم كه يكى از جزاير هند است ، رفت . آنگاه مرد ديگرى كه اهل هند بود او را فريب داد ، بدين صورت كه به او ثروت زيادى داد تا با او به بعضى از جزاير هند برود . پس هر دو به راهافتادند و داخل كشتى شدند ، مرد هندى با خود ده تن از بندگانش را برداشته و راهى دريا شدند ، هشت روز در دريا برفتند تا به اين كوه رسيدند و مرد هندى با مرد عراقى مهربانى و مدارا مىكرد . زمانى كه مرد عراقى بلندى و جدايى ( منفردبودن ) اين كوه را ديد ، گفت : « اى ارباب اين چه كوه ( بلندى ) است ؟ » مرد هندى گفت : « حاجت ما در اين كوه است » . سپس مرد هندى از كشتى صندوق يا ( تابوت ) چوبى بزرگ و گوسفند كشتهاى كه خوشبو شده بود بيرون آورد و به مرد عراقى گفت : « يا مرگ زودرس را
--> ( 1 ) . اين كتاب از تنوخى است و نخستين بار توسط نور الدين محمد عوفى به فارسى ترجمه شده و قسمتى از آن در جوامع الحكايات مورد استفاده قرار گرفت . سپس به وسيلهء حسين بن اسعد مؤيدى دهستانى در زمان صفويه به فارسى ترجمه شد ، ترجمهء دهستانى در هند و ايران مكرر به طبع رسيده است ( ر . ك : دايرة المعارف فارسى ، ج 1 ، ص 211 ) .